Jaloezie als wortel van discriminatie

Jaloezie als wortel van discriminatie.
Afgunst als onderliggend thema bij conflicten tussen verschillende culturen.

Eeuwenlang zijn negers door de blanke bevolking van Europa als dom bestempeld, slechts beschikkend over brute kracht. Dat afgunst ten grondslag zou kunnen liggen aan deze ontwaarding van het zwarte ras en dat hun ongeletterdheid en een heel andere cultuur de oorzaak zou zijn van hun ‘primitieve’ mentaliteit kwam in de gedachten van de machthebbers niet op. Afgunst op de blijmoedige onbezorgdheid en hun ‘brute’ kracht werd verdrongen uit het Europese bewustzijn, met eigen zelfoverschatting werd de neger veracht en onderdrukt. De strijd van machtigen tegenover machtelozen uit afgunst en eigenbelang.

In hoeverre werkt dit nog steeds door in onze multi-culturele samenleving.

Een analoge strijd speelde zich af ten aanzien van de geringschatting van de vertegenwoordigers van het joodse ras. Sinds eeuwen zijn de joden in Europa geminacht. Benamingen als vuile rotjood, slimme jood e.a. zijn uitingen van dit al zo lang bestaand anti-semitisme.

Dat afgunst op de joodse intellectualiteit, op hun praktische levenszin, op de hechte familieband en traditie, op de muzikaliteit ten grondslag zou kunnen liggen aan de behoefte joden te vernederen, te beschimpen en uit te roeien lag en ligt wellicht nog steeds buiten het bereik van het bewustzijn van ál te velen.

In 1992 schreef Leon de Winter in NRC Handelsblad, n.a.v. een beledigende fotomontage in Propria Cures ondermeer, dat hij zich geconfronteerd zag met een fenomeen waarvan hij het bestaan niet had vermoed: thematische jaloezie. Dit verschijnsel verbredend, sprak hij van een gedrag dat lijkt voort te komen ‘uit nijd, zowel thematisch als zakelijk en uit de gedachte dat joden zich erop beroepen dat zij onaantastbaar zijn’.

Evelien Gans zette het aan om "Gojse nijd en joods narcisme", over de verhouding tussen joden en niet joden te schrijven. Afgunst en jaloezie speelt daarbij een belangrijke rol.

Dineke Hondius schreef ‘Terugkeer’ over de thuiskomst van joden na de oorlog en anti-semitisme. Evenals Evelien Gans belicht zij het thema jaloezie en afgunst als aanleiding tot discriminatie.